Słowniczek

Czas pracy

Czas pracy to czas, w którym pracownik pozostaje do dyspozycji pracodawcy w zakładzie pracy lub innym miejscu wyznaczonym do wykonywania pracy. Zgodnie z art. 128 Kodeksu pracy, norma czasu pracy wynosi 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w pięciodniowym tygodniu pracy, w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym co do zasady 4 miesięcy. Kodeks pracy przewiduje różne systemy czasu pracy: podstawowy, równoważny (do 12h/dobę), przerywany, zadaniowy, skrócony tydzień, weekendowy oraz system pracy w ruchu ciągłym. Pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku tygodniowego. Pracownikowi przysługuje 15-minutowa przerwa wliczana do czasu pracy przy minimum 6-godzinnym dniu pracy, oraz od 2023 roku dodatkowa przerwa przy dłuższych dniach pracy.

W systemie podstawowym — 8 godzin. W systemie równoważnym — do 12, 16 lub nawet 24 godzin (przy dozorze urządzeń, ochronie), ale z odpowiednio dłuższym odpoczynkiem. Łącznie z nadgodzinami — maksymalnie 13 godzin (wymóg 11h odpoczynku dobowego).

Podstawowy (8h/dobę), równoważny (do 12/16/24h), przerywany (z przerwą do 5h), zadaniowy (rozliczany z zadań, nie godzin), skrócony tydzień (praca mniej niż 5 dni, do 12h/dobę), weekendowy (pt-nd) i ruch ciągły (do 43h/tyg.).

To przedział czasu (1-4 miesiące, w wyjątkowych przypadkach do 12 miesięcy), w ramach którego pracodawca bilansuje czas pracy pracownika. W jednym tygodniu pracownik może pracować więcej, w innym mniej — ważne, by średnia w okresie nie przekraczała 40h/tyg.

15 minut przy pracy co najmniej 6h (od 2023: dodatkowa 15 min przy 9h i kolejna 15 min przy 16h). Przy pracy z monitorem: 5-minutowa przerwa co godzinę. Przerwa na karmienie: 2×30 min (jedno dziecko) lub 2×45 min (więcej dzieci).

System, w którym pracodawca nie ewidencjonuje godzin, lecz ustala zakres zadań możliwy do wykonania w normatywnym czasie pracy. Stosowany dla stanowisk, gdzie trudno kontrolować czas (handlowcy, dziennikarze). Zadania muszą być realistyczne do wykonania w 8h/dobę.

Powiązane pojęcia

Dyskryminacja w zatrudnieniu

Elastyczne formy zatrudnienia

Godziny nadliczbowe

Kary porządkowe

Minimalne wynagrodzenie za pracę

Powiązane artykuły

Słowniczek HR – dla każdego HR-owca

Słowniczek HR – dla każdego HR-owca

Absencja – nieobecność pracownika w pracy, niezależnie od jej przyczyny (np. choroba, urlop, nieplanowana przerwa) Aplikacja – proces składania wniosk...