Słowniczek

Ekwiwalent za urlop

Ekwiwalent za urlop to świadczenie pieniężne przysługujące pracownikowi za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w przypadku rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, gdy nie jest możliwe wykorzystanie urlopu w naturze. Regulowany art. 171 Kodeksu pracy, ekwiwalent jest jedynym wyjątkiem od zasady, że urlop musi być udzielony w naturze. Obliczanie: wynagrodzenie za 1 dzień urlopu (średnie miesięczne wynagrodzenie / współczynnik ekwiwalentu) × liczba dni niewykorzystanego urlopu. Współczynnik ekwiwalentu zmienia się co roku i zależy od liczby dni roboczych w roku (w 2026 — około 20,92). Ekwiwalent wypłacany jest w ostatnim dniu zatrudnienia lub najpóźniej w terminie wypłaty wynagrodzenia. Podlega opodatkowaniu PIT i składkom ZUS. Roszczenie o ekwiwalent przedawnia się po 3 latach od dnia rozwiązania umowy. Ważne: pracodawca nie może wypłacić ekwiwalentu w trakcie trwania stosunku pracy zamiast udzielenia urlopu — to nielegalne.

Wyłącznie przy rozwiązaniu lub wygaśnięciu stosunku pracy, gdy pracownik nie wykorzystał urlopu w naturze. NIE przysługuje w trakcie zatrudnienia — pracodawca nie może 'wykupić' urlopu zamiast go udzielić. Wyjątek: przeniesienie urlopu do kolejnego pracodawcy za porozumieniem.

Krok 1: Ustal średnie miesięczne wynagrodzenie (stałe + zmienne z 3-12 mies.). Krok 2: Podziel przez współczynnik ekwiwalentu (w 2026 ~20,92). Krok 3: Podziel przez 8 (godziny). Krok 4: Pomnóż przez liczbę godzin niewykorzystanego urlopu. Ekwiwalent podlega PIT i ZUS.

Tak — ekwiwalent jest przychodem ze stosunku pracy, podlega PIT (zaliczka na podatek dochodowy) i składkom ZUS (emerytalna, rentowa, chorobowa, zdrowotna). Pracownik otrzymuje kwotę netto, a pracodawca odprowadza składki i zaliczki jak od wynagrodzenia.

Liczba służąca do obliczenia ekwiwalentu za 1 dzień urlopu. Obliczany: (365 dni - niedziele - święta - soboty) / 12 miesięcy. Zmienia się co roku — w 2026 wynosi ok. 20,92 (zależy od kalendarza). Ogłaszany w Monitorze Polskim do końca roku poprzedzającego.

Nie — prawo do ekwiwalentu jest niezbywalne (art. 152 § 2 KP). Pracownik nie może zrzec się go ani umownie przenieść. Nawet porozumienie stron wyłączające ekwiwalent jest nieważne. Pracodawca musi wypłacić ekwiwalent niezależnie od trybu rozwiązania umowy.

Powiązane pojęcia

Benefity pracownicze

Cafeteria system (system kafeteryjny)

Luka płacowa (Gender Pay Gap)

Odprawy pracownicze

Payroll (obsługa płac)

Powiązane artykuły