Umowa o zakazie konkurencji

Umowa o zakazie konkurencji to dodatkowa umowa między pracodawcą a pracownikiem, na mocy której pracownik zobowiązuje się do nieprowadzenia działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy i niepodejmowania zatrudnienia u konkurencji. Kodeks pracy (art. 101¹-101⁴) wyróżnia dwa rodzaje: zakaz konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy (nie wymaga odrębnego wynagrodzenia) oraz zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy (wymaga odpłatności — odszkodowanie nie niższe niż 25% wynagrodzenia za cały okres zakazu). Umowa musi mieć formę pisemną pod rygorem nieważności, precyzyjnie określać zakres zakazu (rodzaj działalności, terytorium, formy aktywności), okres obowiązywania (po ustaniu zatrudnienia — określony czas) oraz odszkodowanie. Naruszenie zakazu konkurencji może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą pracownika, a w przypadku umowy po ustaniu zatrudnienia — również ustaniem obowiązku wypłaty odszkodowania przez pracodawcę.

Minimum 25% wynagrodzenia przysługującego pracownikowi przed ustaniem stosunku pracy, za cały okres zakazu. Wypłata jednorazowo lub w ratach miesięcznych. Strony mogą ustalić wyższe odszkodowanie w umowie.

W trakcie zatrudnienia — może uzależnić zatrudnienie od podpisania. Odmowa podpisania może być podstawą nieprzedłużenia umowy. Po ustaniu — wymaga zgody pracownika i zapewnienia odpowiedniego odszkodowania.

Należy wskazać: konkretne rodzaje działalności (branże, produkty, usługi), formy aktywności (zatrudnienie, zlecenie, własna firma, członkostwo w zarządach), terytorium (Polska, UE, świat) i okres obowiązywania. Im precyzyjniej, tym łatwiej egzekwować.

Odpowiedzialność odszkodowawcza pracownika — pracodawca może żądać naprawienia szkody (do pełnej wysokości). W umowie można przewidzieć karę umowną. Przy umowie w trakcie zatrudnienia — może to być także podstawa zwolnienia dyscyplinarnego.

Gdy nie ma formy pisemnej, zakres jest zbyt ogólny (nie wiadomo czego dotyczy zakaz), brak odszkodowania przy zakazie po ustaniu zatrudnienia lub odszkodowanie poniżej 25% wynagrodzenia. Sąd może uznać zakaz za zbyt szeroki i ograniczyć jego zakres.

Powiązane pojęcia

Akta osobowe pracownika

Ewidencja czasu pracy

Informacja o warunkach zatrudnienia

Karta obiegowa

Kwestionariusz osobowy