Zwolnienie na poszukiwanie pracy to płatne dni wolne, które Kodeks pracy przyznaje pracownikowi w okresie wypowiedzenia, ale wyłącznie wtedy, gdy umowę wypowiedział pracodawca. Przepis art. 37 KP (Lexlege, stan prawny na 2026 r.) jest krótki i mieści się w dwóch paragrafach, przez co w praktyce rodzi więcej pytań, niż mogłoby się wydawać. Kadry muszą ustalić, czy pracownikowi w ogóle przysługują te dni, ile ich jest, jak je zapisać w ewidencji czasu pracy i jak wyliczyć za nie wynagrodzenie. Do tego dochodzi zbieg z urlopem wypoczynkowym oraz ze zwolnieniem z obowiązku świadczenia pracy, które w okresie wypowiedzenia zdarzają się bardzo często.
Najważniejsze w skrócie:
- Dni na poszukiwanie pracy przysługują tylko przy wypowiedzeniu dokonanym przez pracodawcę, jeśli okres wypowiedzenia wynosi co najmniej dwa tygodnie.
- Wymiar to 2 dni robocze przy wypowiedzeniu dwutygodniowym i jednomiesięcznym oraz 3 dni robocze przy trzymiesięcznym, także skróconym na podstawie art. 36¹ § 1 KP.
- Pracownik na niepełnym etacie dostaje tyle samo dni co pracownik pełnoetatowy, a wolne udziela się tylko w dni, które są dla niego dniami pracy.
- Wynagrodzenie liczy się jak za urlop, ale składniki zmienne bierze się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie.
- Niewykorzystane dni przepadają z końcem okresu wypowiedzenia i nie zamieniają się w ekwiwalent pieniężny.
Czym jest zwolnienie na poszukiwanie pracy?
Według art. 37 § 1 KP w okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Ustawodawca założył, że osoba, która traci pracę nie z własnej woli, potrzebuje czasu na rozmowy kwalifikacyjne, wizyty w urzędzie pracy czy załatwienie formalności u nowego pracodawcy, a takich spraw zwykle nie da się zmieścić po godzinach.
W potocznym języku mówi się o „urlopie na poszukiwanie pracy”, ale formalnie nie jest to urlop, tylko zwolnienie od pracy. Ta różnica ma praktyczne skutki. Do tych dni nie stosuje się zasad planowania urlopów, nie wlicza się ich do wymiaru urlopu wypoczynkowego i nie przysługuje za nie ekwiwalent przy rozwiązaniu umowy, o czym piszemy dalej.
Kodeks nie wymaga, żeby pracownik udowadniał, że faktycznie szuka pracy. Nie musi przynosić zaproszenia na rozmowę ani potwierdzenia rejestracji w urzędzie. Wystarczy, że zgłosi pracodawcy chęć skorzystania z wolnego, a strony ustalą termin.
Ile dni na poszukiwanie pracy przysługuje w 2026 roku?
Wymiar zwolnienia określa art. 37 § 2 KP i zależy wyłącznie od długości okresu wypowiedzenia. Ten z kolei wynika z art. 36 § 1 KP, który uzależnia go od stażu u danego pracodawcy: 2 tygodnie przy zatrudnieniu krótszym niż 6 miesięcy, 1 miesiąc przy co najmniej 6 miesiącach i 3 miesiące przy co najmniej 3 latach. Te same okresy obowiązują przy umowach na czas nieokreślony i na czas określony.
| Staż u pracodawcy | Okres wypowiedzenia | Dni na poszukiwanie pracy |
|---|---|---|
| Okres próbny do 2 tygodni | 3 dni robocze | brak |
| Okres próbny dłuższy niż 2 tygodnie (poniżej 3 miesięcy) | 1 tydzień | brak |
| Okres próbny 3-miesięczny | 2 tygodnie | 2 dni robocze |
| Krócej niż 6 miesięcy | 2 tygodnie | 2 dni robocze |
| Co najmniej 6 miesięcy | 1 miesiąc | 2 dni robocze |
| Co najmniej 3 lata | 3 miesiące | 3 dni robocze |
| Co najmniej 3 lata, wypowiedzenie skrócone na podstawie art. 36¹ § 1 KP | od 1 do 3 miesięcy | 3 dni robocze |
Okresy wypowiedzenia przy umowie na okres próbny wymienia art. 34 KP. Z tabeli wynika, że osoba na okresie próbnym ma prawo do zwolnienia tylko wtedy, gdy jej umowa została zawarta na pełne 3 miesiące, bo tylko wtedy wypowiedzenie trwa dwa tygodnie. Przy krótszej umowie próbnej warunek z art. 37 § 1 KP nie jest spełniony.
Warto zwrócić uwagę na różnicę między dwutygodniowym a jednomiesięcznym wypowiedzeniem. Pracownik z miesięcznym okresem ma tyle samo dni co ten z dwutygodniowym, choć czasu na wykorzystanie zostaje mu dwa razy więcej. Ustawodawca nie przewidział tu stopniowania.
Kiedy dni na poszukiwanie pracy nie przysługują?
Prawo do zwolnienia powstaje tylko w jednym z kilku możliwych trybów zakończenia stosunku pracy, czyli przy wypowiedzeniu ze strony pracodawcy. Potwierdza to Zielona Linia, Centrum Informacyjno-Konsultacyjne Służb Zatrudnienia, a także poradniki Infor.pl i Poradnika Przedsiębiorcy.
| Sposób zakończenia umowy | Czy przysługuje zwolnienie? |
|---|---|
| Wypowiedzenie przez pracodawcę (okres co najmniej 2 tygodnie) | Tak |
| Wypowiedzenie przez pracodawcę przy okresie próbnym krótszym niż 3 miesiące | Nie, okres wypowiedzenia jest krótszy niż 2 tygodnie |
| Wypowiedzenie przez pracownika | Nie |
| Rozwiązanie za porozumieniem stron | Nie |
| Rozwiązanie bez wypowiedzenia (art. 52 i 53 KP) | Nie, nie ma okresu wypowiedzenia |
| Upływ czasu, na który zawarto umowę | Nie |
Najwięcej wątpliwości budzi porozumienie stron. Jeśli pracodawca proponuje rozstanie w tym trybie, a pracownik się zgadza, zwolnienie na poszukiwanie pracy nie przysługuje, nawet jeśli inicjatywa wyszła od firmy. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, żeby strony wpisały do porozumienia kilka płatnych dni wolnych jako element negocjacji. Szerzej o tym trybie piszemy w tekście rozwiązanie umowy za porozumieniem stron.
Inna sytuacja to porozumienie zawarte już po wypowiedzeniu. Zgodnie z art. 36 § 6 KP strony mogą po dokonaniu wypowiedzenia ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Umowa nadal kończy się wtedy w wyniku wypowiedzenia pracodawcy, ale dni na poszukiwanie pracy da się wykorzystać tylko do nowej, wcześniejszej daty.
Czy pracownik na niepełnym etacie dostaje mniej dni?
Nie, a wynika to z samego brzmienia przepisu, który mówi o „dniach roboczych”, a nie o godzinach. Jak wskazuje „Rzeczpospolita” (M. Rotkiewicz, 2012), liczba dni wolnych na poszukiwanie pracy nie zależy od wymiaru czasu pracy, więc osoba na pół etatu z trzymiesięcznym wypowiedzeniem ma prawo do trzech dni, tak samo jak pracownik pełnoetatowy.
Jest jedno zastrzeżenie. Zwolnienia udziela się wyłącznie na dni, które według harmonogramu są dla pracownika dniami pracy. Jeśli ktoś pracuje w poniedziałki, środy i piątki po 8 godzin, wolne może przypaść tylko na te dni, a nie na wtorek, w który i tak nie ma obowiązku przychodzić do firmy. Przy systemach równoważnych zwolnienie obejmuje całą zmianę zaplanowaną na dany dzień, niezależnie od tego, czy trwa ona 8, czy 12 godzin. Więcej o zasadach dla niepełnoetatowców znajdziesz w artykule niepełny etat w 2026 roku.
Jak pracownik korzysta z dni wolnych na szukanie pracy?
Kodeks pracy nie określa procedury, więc to pracodawca może ją opisać w regulaminie pracy, na co zwraca uwagę Infor.pl. Zwolnienie przysługuje na wniosek pracownika, a pracodawca, który nie dostał żadnej prośby, nie musi go udzielać z własnej inicjatywy. W praktyce najlepiej sprawdza się krótki wniosek pisemny lub mailowy ze wskazaniem dat.
Pracownik może wykorzystać dni jednorazowo albo pojedynczo, ale zawsze w okresie wypowiedzenia, czyli od dnia złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu do dnia rozwiązania umowy. Termin powinien zostać uzgodniony z przełożonym. Co grozi za samowolne wyjście? Poradnik Przedsiębiorcy przypomina, że nieuzgodniona nieobecność może zostać uznana za ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, a to otwiera drogę do rozwiązania umowy bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 KP.
Czy pracodawca może odmówić?
Pracodawca nie może odmówić zwolnienia, jeśli pracownik spełnia warunki z art. 37 KP i złożył wniosek. Może natomiast negocjować termin, na przykład gdy wskazany dzień przypada na inwentaryzację albo zamknięcie miesiąca. Przyjmuje się, że odmowa jest uzasadniona dopiero wtedy, gdy pracownik sam oświadczy, że ma już nową pracę, bo wtedy cel zwolnienia odpadł. Pracownik, któremu odmówiono bez podstawy, może dochodzić roszczeń przed sądem pracy, choć jak zauważa Poradnik Przedsiębiorcy, sąd rzadko zdąży rozpoznać sprawę przed końcem wypowiedzenia.
Jak oznaczyć zwolnienie w dokumentacji?
Ewidencja czasu pracy obejmuje między innymi zwolnienia od pracy, co wynika z przepisów o dokumentacji pracowniczej. Dni na poszukiwanie pracy warto oznaczyć osobnym symbolem, odróżniającym je od urlopu wypoczynkowego i od zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy. Ułatwia to późniejsze rozliczenie wynagrodzenia i pokazuje inspektorowi pracy, że pracownik dostał to, co mu się należało. Wniosek pracownika i potwierdzenie udzielenia wolnego trafiają do części B akt osobowych, a sposób jej prowadzenia opisujemy w tekście o dokumentacji pracowniczej.
Wynagrodzenie za dni na poszukiwanie pracy — sposób obliczania
Zasady liczenia wynagrodzenia określa § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy (ISAP). Stosuje się zasady obowiązujące przy wynagrodzeniu urlopowym, z tą różnicą, że składniki ustalane w wysokości przeciętnej oblicza się z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie. Tak ten przepis opisuje Prawo.pl.
W praktyce oznacza to dwie reguły. Stałe składniki, takie jak pensja zasadnicza w stawce miesięcznej czy dodatek funkcyjny, wypłaca się w pełnej wysokości, jakby pracownik w tym dniu pracował. Składniki zmienne, na przykład prowizję albo premię uzależnioną od wyników, przelicza się na stawkę godzinową z miesiąca zwolnienia i mnoży przez liczbę godzin wolnego. Jeśli w tym miesiącu składniki zmienne nie wystąpiły, wynagrodzenie liczy się tylko ze składników stałych.
| Element | Przykład: listopad 2026, 2 dni zwolnienia |
|---|---|
| Pensja zasadnicza (stała) | 5500 zł, wypłacana bez pomniejszenia |
| Wymiar czasu pracy w listopadzie 2026 | 160 godzin (20 dni roboczych) |
| Godziny zwolnienia na poszukiwanie pracy | 16 godzin (2 dni po 8 godzin) |
| Godziny faktycznie przepracowane | 144 godziny |
| Prowizja wypracowana w listopadzie | 1680 zł |
| Stawka godzinowa prowizji | 1680 zł : 144 h = 11,67 zł |
| Część zmienna za czas zwolnienia | 11,67 zł × 16 h = 186,67 zł |
| Razem za listopad | 5500 zł + 1680 zł + 186,67 zł = 7366,67 zł brutto |
Przykład pokazuje też, dlaczego dni na poszukiwanie pracy nie obniżają pensji osoby z wynagrodzeniem stałym. Pracownik otrzymuje pełną miesięczną kwotę, a wyliczenie ma znaczenie tylko dla części zmiennej. Podobny mechanizm działa przy urlopie, który szczegółowo opisujemy w artykule wynagrodzenie za urlop wypoczynkowy.
Niewykorzystane dni na poszukiwanie pracy a ekwiwalent
Niewykorzystane dni na poszukiwanie pracy przepadają z dniem rozwiązania umowy, a pracownik nie może żądać za nie ekwiwalentu pieniężnego. Tak sprawę stawia Zielona Linia, a także Infor.pl. Przepisy przewidują ekwiwalent wyłącznie za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, a zwolnienie z art. 37 KP urlopem nie jest.
Dla pracownika oznacza to prostą zasadę: jeśli chce skorzystać z wolnego, musi o nie poprosić w trakcie wypowiedzenia. Dla pracodawcy z kolei wynika z tego, że nie musi przypominać pracownikowi o tym uprawnieniu, choć dobra praktyka podpowiada, żeby wspomnieć o nim przy wręczaniu wypowiedzenia. Taka informacja kosztuje niewiele, a zmniejsza ryzyko sporu przy rozliczeniu końcowym. Zasady ekwiwalentu za urlop wyjaśniamy osobno w tekście ekwiwalent za urlop — najważniejsze zasady.
Urlop wypoczynkowy czy dni na poszukiwanie pracy — co ma pierwszeństwo?
Zgodnie z art. 167¹ KP w okresie wypowiedzenia pracownik jest obowiązany wykorzystać przysługujący mu urlop, jeśli pracodawca go udzieli. Pracodawca może więc wysłać pracownika na urlop bez jego wniosku i zgody, a wymiar takiego urlopu, z wyłączeniem zaległego, nie może przekraczać części proporcjonalnej do okresu zatrudnienia w danym roku. Ile urlopu można w ten sposób rozdysponować, pokazujemy w tekście o urlopie proporcjonalnym.
Jeśli urlop wypełni cały okres wypowiedzenia, pracownik nie będzie miał kiedy wykorzystać dni na poszukiwanie pracy, na co zwraca uwagę Poradnik Przedsiębiorcy. Zwolnienie wygasa wtedy bez ekwiwalentu. A co, jeśli urlop obejmuje tylko część wypowiedzenia? Wtedy pracownik może złożyć wniosek o dni na szukanie pracy w pozostałym czasie, a pracodawca powinien go uwzględnić.
Trzecim narzędziem jest zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy. Na podstawie art. 36² KP pracodawca może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia, a pracownik zachowuje wtedy prawo do wynagrodzenia. Skoro i tak nie przychodzi do pracy, osobne dni na poszukiwanie pracy tracą sens i nie przysługuje za nie żaden dodatek.
| Cecha | Zwolnienie na poszukiwanie pracy (art. 37 KP) | Urlop w okresie wypowiedzenia (art. 167¹ KP) | Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy (art. 36² KP) |
|---|---|---|---|
| Kto decyduje | Pracownik składa wniosek, termin uzgadnia się z pracodawcą | Pracodawca, bez zgody pracownika | Pracodawca |
| Wymiar | 2 lub 3 dni robocze | Do wymiaru proporcjonalnego plus urlop zaległy | Do końca okresu wypowiedzenia |
| Wynagrodzenie | Jak za urlop, zmienne składniki z miesiąca zwolnienia | Wynagrodzenie urlopowe | Pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia |
| Ekwiwalent za niewykorzystanie | Nie | Tak, za niewykorzystany urlop | Nie dotyczy |
| Przy wypowiedzeniu przez pracownika | Nie przysługuje | Możliwy | Możliwe |
Dni na poszukiwanie pracy przy zwolnieniach grupowych i likwidacji firmy
Przy wypowiedzeniu z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy albo innych przyczyn niedotyczących pracowników pracodawca może skrócić trzymiesięczny okres wypowiedzenia, najwyżej do 1 miesiąca, na podstawie art. 36¹ § 1 KP. Pracownik otrzymuje wtedy odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za pozostałą część okresu wypowiedzenia. Art. 37 § 2 pkt 2 KP wprost przesądza, że także w tym przypadku pracownikowi przysługują 3 dni robocze, choć na ich wykorzystanie zostaje mu tylko miesiąc.
Z tego rozwiązania korzystają przede wszystkim firmy przeprowadzające zwolnienia grupowe, w których odprawy i terminy trzeba zaplanować z wyprzedzeniem. Dni na poszukiwanie pracy warto wtedy uwzględnić w harmonogramie przekazywania obowiązków, bo przy kilkudziesięciu odchodzących osobach ich nieobecności mogą się nałożyć. Obowiązki pracodawcy przy redukcjach opisujemy w tekście zwolnienia grupowe i odprawy.
Rynek pracy w 2026 roku a wartość dni na szukanie pracy
Według danych GUS, które cytuje raport PARP „Rynek pracy, edukacja, kompetencje” (lipiec 2026), w końcu maja 2026 r. w urzędach pracy było zarejestrowanych 915,9 tys. bezrobotnych, o 17 % więcej niż rok wcześniej, a stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 5,9 %. W tym samym miesiącu do urzędów zgłoszono 34,1 tys. wolnych miejsc pracy i aktywizacji zawodowej. Przy takich proporcjach każdy dzień na rozmowy przed końcem umowy realnie zwiększa szansę, że pracownik przejdzie do nowej firmy bez przerwy w zatrudnieniu.
Przerwa ma swoją cenę. Od 1 czerwca 2026 r. podstawowy zasiłek dla bezrobotnych wynosi 1783,90 zł brutto przez pierwsze 90 dni i 1400,90 zł brutto w kolejnych miesiącach, jak podaje PIT.pl. Zasady rejestracji i przyznawania zasiłku reguluje ustawa z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia (ISAP). Czy dwa dni wolne mogą zrobić różnicę przy takich stawkach? Dla większości pracowników zasiłek to kwota wyraźnie niższa niż dotychczasowa pensja, dlatego dwa albo trzy płatne dni wolne potrafią być cenniejsze, niż sugeruje ich liczba.
Czy regulamin może dać więcej dni?
Tak. Art. 18 KP pozwala, żeby umowa o pracę, regulamin pracy albo układ zbiorowy przewidywały warunki korzystniejsze dla pracownika niż Kodeks. Firma może więc przyznać na przykład 5 dni na poszukiwanie pracy albo rozszerzyć to uprawnienie na osoby odchodzące za porozumieniem stron. Takie zapisy dobrze sprawdzają się w procesach offboardingu i budują wizerunek pracodawcy, który rozstaje się z ludźmi w uporządkowany sposób.
Podsumowanie
Zwolnienie na poszukiwanie pracy przysługuje wyłącznie pracownikowi, któremu pracodawca wypowiedział umowę z co najmniej dwutygodniowym okresem wypowiedzenia, i wynosi 2 albo 3 dni robocze, niezależnie od wymiaru etatu. Pracownik musi o nie poprosić, a termin ustala się z pracodawcą w okresie wypowiedzenia, bo po rozwiązaniu umowy niewykorzystane dni przepadają bez ekwiwalentu. Za czas zwolnienia należy się wynagrodzenie liczone jak urlopowe, przy czym składniki zmienne bierze się z miesiąca, w którym pracownik był na wolnym.
Kadry powinny pamiętać o zbiegu z urlopem i zwolnieniem z obowiązku świadczenia pracy. Pracodawca, który udzieli urlopu na cały okres wypowiedzenia albo zwolni pracownika z pracy do końca umowy, w praktyce wyczerpuje temat dni na poszukiwanie pracy. Jeśli natomiast pracownik nadal przychodzi do firmy, warto przy wręczaniu wypowiedzenia poinformować go o tym uprawnieniu, a wniosek i udzielone dni odnotować w ewidencji czasu pracy. Więcej o samej procedurze rozstania przeczytasz w artykule wypowiedzenie umowy o pracę.
Najczęściej zadawane pytania
Zgodnie z art. 37 § 2 Kodeksu pracy pracownik dostaje 2 dni robocze przy dwutygodniowym i jednomiesięcznym okresie wypowiedzenia oraz 3 dni robocze przy trzymiesięcznym. Trzy dni przysługują także wtedy, gdy pracodawca skrócił trzymiesięczne wypowiedzenie do jednego miesiąca na podstawie art. 36¹ § 1 KP, na przykład przy likwidacji firmy. Wymiar nie zależy od etatu.
Nie. Zwolnienie na poszukiwanie pracy przysługuje wyłącznie wtedy, gdy umowę wypowiedział pracodawca, a okres wypowiedzenia wynosi co najmniej dwa tygodnie. Przy porozumieniu stron, wypowiedzeniu złożonym przez pracownika, rozwiązaniu bez wypowiedzenia i upływie okresu umowy tego prawa nie ma. Strony mogą jednak wpisać płatne dni wolne do treści porozumienia jako element negocjacji.
Nie. Niewykorzystane dni przepadają z dniem rozwiązania umowy, a przepisy nie przewidują za nie ekwiwalentu pieniężnego. Ekwiwalent dotyczy wyłącznie niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, a zwolnienie z art. 37 KP urlopem nie jest. Pracownik, który chce skorzystać z tych dni, musi złożyć wniosek w trakcie okresu wypowiedzenia.
Tyle samo co pracownik pełnoetatowy, czyli 2 albo 3 dni robocze, zależnie od długości okresu wypowiedzenia. Przepis mówi o dniach, a nie o godzinach, więc wymiaru nie przelicza się proporcjonalnie. Zwolnienia udziela się jednak tylko na dni, które według harmonogramu są dla pracownika dniami pracy, a nie na dni, w które i tak nie przychodzi do firmy.
Stosuje się zasady wynagrodzenia urlopowego z § 5 rozporządzenia z 29 maja 1996 r. o ustalaniu wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy. Stałe składniki, jak pensja zasadnicza w stawce miesięcznej, wypłaca się bez pomniejszenia. Składniki zmienne, na przykład prowizję, przelicza się na stawkę godzinową z miesiąca, w którym przypadło zwolnienie, i mnoży przez liczbę godzin wolnego.
Tak. Na podstawie art. 167¹ KP pracodawca może w okresie wypowiedzenia udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego bez jego zgody, w wymiarze proporcjonalnym i z urlopem zaległym. Jeśli urlop wypełni cały okres wypowiedzenia, dni na poszukiwanie pracy przepadną bez ekwiwalentu. Gdy urlop obejmie tylko część wypowiedzenia, pracownik może wykorzystać dni na szukanie pracy w pozostałym czasie.
Nie. Kodeks pracy nie wymaga od pracownika przedstawiania zaproszenia na rozmowę kwalifikacyjną ani zaświadczenia z urzędu pracy. Wystarczy wniosek i uzgodnienie terminu z pracodawcą. Pracodawca może odmówić dopiero wtedy, gdy pracownik sam oświadczy, że ma już nową pracę, bo cel zwolnienia przestaje wtedy istnieć.
Szymon Mojsak
Szymon Mojsak to ekspert automatyzacji procesów biznesowych oraz specjalista ds. HR z wieloletnim doświadczeniem w wdrażaniu zaawansowanych rozwiązań IT w obszarze zarządzania zasobami ludzkimi. Jako współwłaściciel RCPonline, lidera rynku systemów rejestracji czasu pracy, łączy dogłębną wiedzę technologiczną ze zrozumieniem wymogów prawnych oraz specyfiki branży HR. Regularnie tworzy treści i analizy w oparciu o aktualne standardy branżowe, koncentrując się na bezpieczeństwie, skuteczności i transparentności procesów, co przekłada się na realną wartość dla klientów biznesowych.
Ładowanie komentarzy...